میل در چشم جهان‌بینش کشید: نورالعیون زرین‌دست و تصحیح آن

نویسنده: گلپر نصری، یونس کرامتی
آینۀ میراث، شمارۀ 62، بهار و تابستان 1397

چکیده:
نورالعیون، اثر ابوروح محمد بن منصور جرجانی (زرین‌دست)، نخستین کتاب چشم‌پزشکیِ فارسی است که ظاهراً در قرن پنجم هجری نگاشته شده است. این اثر به کوشش یوسف بیگ‌باباپور، برپایۀ شش نسخه تصحیح، و در 1391ش منتشر شده است. مصحح از دست‌نویس کهن و اصیل کتابخانۀ مرعشی (به‌شمارۀ 12528) بهره‌ای نجُسته و در خواندن نسخه‌های منتخبِ خویش هم توفیقی نیافته است. نیز برای پیداکردنِ سرچشمه‌های کار مؤلّف و بازیافتن ضبط‌های درست از راه هم‌سنجیِ کتاب با کحّالی‌نامه‌های عربی مانند کتاب العَشر مقالات فی العینِ حُنَین‌، تذکرة‌‌الکحّالینِ علی بن عیسی کحّال و بخش چشم‌پزشکی الحاوی کمترین اهتمامی نکرده است. از مقایسۀ نورالعیون با تذکرة‌الکحّالین آشکار می‌شود که بخش زیادی از آنْ برگردان متن عربیِ تذکره است. بدخوانی‌ها، کاست و فزودهای نابجا، کامل‌نبودن نمایه‌ها و تعریف‌نگاری‌های نادرست در واژه‌نامۀ کتاب نشان می‌دهد که نورالعیون همچنان در شمارِ آثارِ نیازمندِ تصحیح است. در این مقاله ضمن نشان‌دادن برداشت‌ها و اثرپذیری‌های نورالعیون از کتاب‌های دیگر، به برخی از ضبط‌های نادرستِ متن اشاره شده و ایضاحاتی در این خصوص آمده است.

کلیدواژه‌ها: نورالعیون، ابوروح محمد بن منصور جرجانی، زرین‌دست، تذکرة‌الکحّالین، چشم‌پزشکی.

فیپا:
نصری، گلپر، کرامتی، یونس، میل در چشم جهان‌بینش کشید: نورالعیون زرین‌دست و تصحیح آن، آینۀ میراث، شمارۀ 62، بهار و تابستان 1397، صفحۀ 93-130.

>>> برای دانلود رایگان مقاله عضو شوید

نظر شما:

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code

این جا یک سایت کتاب فروشی نیست.

هدف اول و غیر انتفاعی ما معرفی بهترین ها در میان انبوه آثار است.
در عین حال امکان خرید هم دارید.

در حال بارگذاری
تمام حقوق برای وب سايت آثار برتر محفوظ است. © 1387 - 1398
پياده سازی قالب توسط شرکت پرتونگار