مقتل الحسین2

مقتل الحسین(ع)

ابومِخنَف، لوط بن یحیی بن سعید بن مِخنَف بن سُلیم غامدی ازدی (درگذشت ۱۵۷ق) اخباری بزرگ سده 2ق است. مقتل الحسین(ع) مهم ترین کتابی است که موجب شهرت ابومخنف گردیده و شامل دقیق ترین آگاهی ها از واقعه کربلاست. ظاهرا کامل ترین متنی که اکنون از آن در دست داریم، در کتاب طبری درج شده است. با آنکه به دقت نمی توان گفت طبری تا چه اندازه در نقل کامل این اثر امانت به خرج داده، اما به هر حال مهم ترین مآخذ مستند نویسندگان بعدی درباره واقعه کربلا همین اثری است که به مقتل ابی مخنف شهرت یافته است.
بلاذری نیز گرچه تنها یکی دو جا در شرح زندگی و شهادت سیدالشهدا(ع) به صراحت از ابومخنف نام برده، اما در مقایسه با طبری می توان گفت، گزارش او چکیده ای است از این اثر ابومخنف.
درباره اثر شخص ابومخنف بر این کتاب و شرح واقعه – که سیاهکاریهای امویان را به خوبی نشان داده – گفته های برخی محققان از اغراق گویی تهی نیست. به هر حال، این اثر بعدها سخت مورد توجه واقع شده و علمای امامی در گزارش این واقعه بر آن اعتماد کردند.
اکنون چندین نسخه به نامهای مقتل الحسین یا اخبار مقتل الحسین یا مَصرَع الحسین و ماجری به در کتابخانه ها هست، اما به سبب تصرفاتی که در آنها شده، هیچ یک را نمی توان مسلما تألیف کامل ابومخنف پنداشت.
کتابی هم که به نام مقتل الحسین یا مقتل ابی مخنف بارها در عراق و ایران چاپ شده و در صدر اسناد آن، ابومخنف از شاگردش هشام کلبی روایت کرده به دلایل متعددی بی شک مجعول است. حتی میان یکی از نسخ این اثر منسوب، با کتابی که در همین موضوع به عالم شیعی، ابن طاووس نسبت داده شده، اشتراک بسیار دیده می شود، بدان حد که تألیف یکی از روی دیگری، احتمال داده شده است.
تردید درباره کتابهای مقتل منسوب به ابومخنف موجب شده تا روایت طبری از او اهمیت بیشتری یابد و به همین سبب برخی بر آن شدند تا آن منقولات را از تاریخ طبری بیرون کشند و جداگانه منتشر سازند.

نویسنده

لوط بن یحیی ابومخنف

محل نشر

قم

ناشر

المطبعة العلمیة

تاریخ نشر

1357

فیپا

لوط بن یحیی ابومخنف، مقتل الحسین(ع)، قم، المطبعة العلمیة، 1357.