رویکرد عقلانی در تفسیر قرآن پژوهشی در مسئله مجاز در قرآن از نظر معتزله

رویکرد عقلانی در تفسیر قرآن: پژوهشی در مسئلۀ مجاز در قرآن از نظر معتزله

28,000 تومان

این کتاب پایان‌نامۀ دورۀ فوق‌ لیسانس ابوزید است. عنوان فرعی کتاب و عنوان اصلی پایان‌نامه مسئلۀ مجاز در قرآن است. این پایان‌نامه در سال 1976 ارائه شده و اولین بار در سال 1982 به عنوان کتاب منتشر شده است.
در این کتاب تلاش شده که چگونگی شکل‌گیری یک اصطلاح ادبی ـ بلاغی؛ یعنی اصطلاح مجاز شناخته شود و نشان داده می‌شود که این اصطلاح در عرصۀ مطالعات کلامی چه نقشی داشته است. اینکه در روند شکل‌گیری این اصطلاح، قرآن و عبارات قرآنی و مشکلات متکلمان در فهم معنای آیات و تطبیق آن آیات با یافته‌های کلامی‌شان و رفع تعارض میان آیات و احکام عقل؛ چه عقل معتزلی، چه اشعری و عقل ظاهری، چه تأثیر و نقشی داشته‌اند و متکلمان برای اثبات ادعاهای خود چگونه این اصطلاح را به عنوان ابزاری برای تأویل به کار می‌گرفتند. این کتاب در یک پیش درآمد و سه فصل تنظیم شده است.
در پیش درآمد به روند شکل‌گیری تفکر اعتزالی در چارچوب وقایع تاریخی پرداخته شده است. مؤلف در این بخش می‌خواهد نشان دهد که در چه شرایطی بود که معتزله اندیشه‌های خود را مطرح کردند و در پی پاسخ‌دادن به چه سؤالی یا حل‌کردن چه مشکل یا بررسی چه واقعیتی در زمان خود بودند.
فصل نخست رابطۀ شناخت و معنای لغوی از ديدگاه معتزله را بررسی كرده و نویسنده در اين فصل عقيده دارد در انديشۀ دينی اعتزالی، زبان يكی از انواع دلالت عقلی است. در فصل دوم ‌مفهوم مجاز و پيدايش و تكامل آن تبيين شده و نظر برخی از بزرگان معتزله مانند «قاضی عبدالجبار» و «ابوعبيده» در‌اين‌باره بررسی شده است. در فصل پايانی كتاب نیز رابطۀ مجاز با تأويل، محكم و متشابه، توحيد، اصل عدل و مسألۀ خلق افعال مورد كنكاش قرار گرفته است.

نویسنده

نصر حامد ابوزید

مترجم

احسان موسوی خلخالی

محل نشر

تهران

ناشر

نیلوفر

تاریخ نشر

1391

تعداد صفحه

328

فیپا

ابوزید، نصر حامد، رویکرد عقلانی در تفسیر قرآن: پژوهشی در مسئلۀ مجاز در قرآن از نظر معتزله، ترجمۀ احسان موسوی خلخالی، تهران، نیلوفر، ۱۳۹۱، ۳۲۸ صفحه.