دوره شکل گیری تشیع دوازده امامی 2

دوره شکل گیری تشیع دوازده امامی (گفتمان حدیثی میان قم و بغداد)

10,000 تومان

Product Description

دوره شكل‌گيرى تشيع دوازده امامى (گفتمان حديثى ميان قم و بغداد)، اثر آندرو جى. نيومن است كه به دوره شكل‌گيرى تشيع دوازده امامى و مسائل حديثى اين دوره پرداخته است و به لحاظ موضوع، اهميتى ويژه دارد و جزء نخستين آثارى است كه حديث شيعه را مورد ارزيابى قرار داده است.
محور اصلى اين اثر، بررسى سه كتاب حديثى «الكافي» محمد بن يعقوب كلينى، «بصائر الدرجات» محمد بن حسن صفار قمى و «المحاسن» احمد بن محمد برقى است كه جزء نخستين كتاب‌هاى حديثى شيعه و مربوط به عصر غيبت صغرا هستند و بر دوره‌هاى بعدى شيعه، تأثيرى فراوان داشته‌اند.
نويسنده ضمن ارائه گزارشى از وضعيت بغداد و قم، به‌مثابه دو مركز فرهنگى شيعه در آن زمان، به احاديث كلامى و اعتقادى كه در سه كتاب مزبور، به‌خصوص درباره خداشناسى و امامت و شئون و مقامات امامان آمده است، پرداخته و آن‌ها را تحليل و ارزيابى نموده و نقش وضعيت شيعه را در آن زمان در گزينش اين احاديث، متذكر شده است.

بخش اول اين پژوهش، اوضاع سياسى-اجتماعى و مذهبى شيعه و به‌خصوص اماميه را در قرن سوم ق / نهم م، در بغداد و شهرهاى ايرانى رى و قم، بررسى مى‌كند.
فصل‌هاى اول و دوم، بيانگر آن است كه گرچه شهرت قرن سوم ق / نهم‌ م شايد به‌خاطر چند عامل (غارت بغداد، تأسيس سامرا، قبضه قدرت توسط سپاهيان ترك، تجزيه سياسى حكومت عباسى و ظهور حديث‌گرايى اهل تسنن) باشد، اما اين قرن تا حد زيادى شيعى نيز بود. هم اوايل قرن و هم به‌ويژه اواخر قرن، شاهد همسويى منافع ميان دربار و تعاليم شيعه و شخصيت‌هاى مهم آن، به‌ويژه شخصيت‌هاى عقل‌گرا، بوده است. فصل سوم، وضعيت اسلام، به‌ويژه اسلام شيعى را در همين دوره در ايران بررسى مى‌كند، با تأكيد بر قم و رى كه كلينى پيش از آمدنش به بغداد، در آن‌ها سكونت داشت. اين فصل همچنين تلاش‌هاى مكرر سياسى و به‌خصوص نظامى حكومت عباسى براى كنترل اين شهر و اخذ ماليات زمين از ساكنان آن و تلاش‌هاى مكرر ساكنان براى ممانعت از مميزى زمين و امنتاع از پرداخت ماليات را ترسيم مى‌كند.

بخش دوم پژوهش حاضر، هم اسناد و هم محتواى احاديث محاسن، بصائر الدرجات و الكافي في علم‌الدين را بررسى مى‌كند تا نشان دهد كه دو كتاب اول و به‌خصوص بصائر الدرجات منحصرا حاصل وضعيت قم تحت محاصره در اين دوره و خطاب به آن بودند.
فصل چهارم، بيانگر آن است كه آنچه از محاسن باقى مانده، حاكى از علاقه گردآورنده آن به استمرار عقيده و عمل از دوره حضور ائمه(ع) در جامعه است. فصل پنجم به اين مى‌پردازد كه اگر بصائر الدرجات تاكنون در مباحث «اصول» مذهب شيعه مفيد بوده، اما در واقع، مجموعه‌اى نيز بوده كه در قم و براى قم در موقعيت دائما متزلزل وضعيت روحى و سياسى اين دولت – شهر شيعى، چه در موقعيت منطقه‌اى و چه در موقعيت محلى، تدوين شده است. فصل‌هاى ششم، هفتم و هشتم، كافى را به‌مثابه مجموعه مشخصا قمى، كه براى جامعه امامى بغداد تدوين شده است، به تصوير مى‌كشد. به نظر نويسنده اسناد كافى نشان مى‌دهد كه اين مجموعه حتى بيش از دو مجموعه قبلى، به مراتب قمى و به‌خصوص اشعرى است.

نویسنده

آندرو جى. نيومن

مترجم

مؤسسه شیعه شناسی

محل نشر

قم

ناشر

مؤسسه شیعه شناسی

تاریخ نشر

1386

تعداد صفحه

496

فیپا

جى. نيومن، آندرو، دوره شکل گیری تشیع دوازده امامی (گفتمان حدیثی میان قم و بغداد)، ترجمه مؤسسه شیعه شناسی، قم، مؤسسه شیعه شناسی، 1386، 496 صفحه.

شابک

9789649692869